صادرات خرما می تواند 5 برابر شود

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، احمد مستعان، پژوهشگر حوزه خرما، در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست، با اشاره به جایگاه خرما در بخش کشاورزی کشور افزود: سطح بارور نخیلات ایران بر اساس آخرین آمار بیش از 280 هزار هکتار است که با احتساب نخیلات غیربارور و نهال، مجموع سطح زیرکشت به حدود 320 هزار هکتار می رسد.

وی ادامه داد: ارزش تولید سالانه خرمای کشور با یک ارزش گذاری متوسط، حدود 2 میلیارد دلار برآورد می شود، اما از این میزان تنها حدود 350 تا 400 هزار تن صادر می شود و درآمد ارزی صادرات خرما در سال گذشته حدود 350 میلیون دلار بوده است.

مستعان با بیان اینکه بیش از 400 رقم خرما در ایران گزارش شده است، اما تعداد ارقام تجاری محدود است گفت: با ارتقای بسته بندی، توسعه فرآوری، ایجاد ارزش افزوده، انتخاب ارقام متناسب با بازار های جهانی و استفاده از فناوری می توان سهم ایران را در بازار جهانی خرما افزایش داد و درآمد صادراتی این محصول را چند برابر کرد.

وی ارقام پیارم، مضافتی، کبکاب، زاهدی و استعمران را از ارقام شناخته شده کشور برشمرد و افزود: توسعه هدفمند ارقام تجاری و دارای تقاضای جهانی باید در برنامه اصلاح و بازسازی نخیلات مورد توجه قرار گیرد.

این کارشناس ارشد حوزه خرما تصریح کرد: تولید سالانه حدود یک میلیون و 900 هزار تن خرما و برخورداری از بیش از 280 هزار هکتار نخیلات بارور، ظرفیت افزایش چهار تا پنج برابری درآمد صادراتی این محصول را دارد؛ ظرفیتی که تحقق آن به توسعه ارقام تجاری، اصلاح نخیلات، کاهش ضایعات، مکانیزاسیون و ایجاد ارزش افزوده وابسته است.

مستعان با اشاره به فرسودگی بخشی از نخیلات کشور گفت: نبود واکاری و بازسازی به موقع موجب کاهش بهره وری شده و حتی نخیلات متروکه نیز در کشور وجود دارد. در برنامه هفتم توسعه نیز اصلاح و بازسازی حدود 116 هزار هکتار از نخیلات پیش بینی شده است که می تواند فرصتی برای جایگزینی ارقام کم بازده با ارقام تجاری باشد.

var player955895 = videojs('player_955895_56575414',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.registerComponent('SkipBackButton', videojs.extend(videojs.getComponent('Button'), { constructor: function () { videojs.getComponent('Button').apply(this, arguments); this.controlText("Skip backward 10 seconds"); }, handleClick: function () { var player = this.player(); player.currentTime(player.currentTime() - 10); } })); videojs.registerComponent('SkipForwardButton', videojs.extend(videojs.getComponent('Button'), { constructor: function () { videojs.getComponent('Button').apply(this, arguments); this.controlText("Skip forward 10 seconds"); }, handleClick: function () { var player = this.player(); player.currentTime(player.currentTime() + 10); } })); player955895.ready(function () { const skipBackButton = player955895.controlBar.addChild('SkipBackButton', {}); skipBackButton.addClass('vjs-custom-skip-button'); skipBackButton.el().innerHTML = ' 10 ' + ' ' + '

' + '

' + '

' + ' '; const skipForwardButton = player955895.controlBar.addChild('SkipForwardButton', {}); skipForwardButton.addClass('vjs-custom-skip-button'); skipForwardButton.el().innerHTML = ' 10 ' + ' ' + '

' + '

' + '

' + ' '; const fullScreenBtn = player955895.controlBar.fullscreenToggle.el(); player955895.controlBar.el().insertBefore(skipBackButton.el(), fullScreenBtn); player955895.controlBar.el().insertBefore(skipForwardButton.el(), fullScreenBtn); }); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player955895.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56575414',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی درباره ضایعات خرما گفت: آمار دقیقی از میزان ضایعات این محصول در کشور وجود ندارد و نمی توان ارقام حاصل از مطالعات موردی را به کل کشور تعمیم داد.

وی افزود: ضایعات تنها در مرحله پس از برداشت ایجاد نمی شود، بلکه از انتخاب رقم و شرایط آب و خاک آغاز شده و در مراحل گرده افشانی، مراقبت از محصول، برداشت، نگهداری، فرآوری و عرضه ادامه پیدا می کند.

مستعان انتخاب نامناسب رقم برای اقلیم را یکی از عوامل مهم ضایعات دانست و افزود: برخی ارقام مانند مجول به رطوبت حساس هستند و کشت آنها در مناطق نامناسب می تواند موجب ریزش، پوسیدگی و ترشیدگی محصول شود.

وی افزایش ارزش اقتصادی خرما را یکی از مهم ترین راهکار های کاهش ضایعات عنوان کرد و گفت: زمانی که ارزش محصول افزایش یابد، سرمایه گذاری برای بهبود روش های تولید، برداشت، نگهداری، فرآوری و بسته بندی نیز توجیه اقتصادی پیدا می کند.

مستعان افزود: بخشی از مازاد تولید را می توان با ورود خرما و فرآورده های آن به صنایع غذایی، به محصولات با ارزش افزوده بالاتر تبدیل کرد. استفاده از قند های حاصل از خرما در صنایع غذایی یکی از ظرفیت های موجود در این زمینه است.

این پژوهشگر حوزه خرما، برداشت را یکی از گلوگاه های مهم ایجاد ضایعات دانست و گفت: کمبود نیروی کار، هزینه بالای برداشت و سختی و خطرناک بودن کار در نخلستان ها، ضرورت استفاده از فناوری و مکانیزاسیون را افزایش داده است.

وی افزود: صعود از نخل با خطراتی مانند سقوط، نقص عضو و حتی فوت همراه است و مکانیزاسیون می تواند ضمن جبران بخشی از کمبود نیروی انسانی، با انجام به موقع عملیات برداشت، میزان ضایعات را نیز کاهش دهد.

مستعان استفاده از فناوری در گرده افشانی، مراقبت از محصول، پوشش دهی و برداشت را نیز مؤثر دانست و گفت: بخشی از ضایعات تولید در همین مراحل ایجاد می شود و با فناوری مناسب می توان آنها را کاهش داد.

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی در پایان با تأکید بر نقش فراتر از اقتصادی نخیلات گفت: خرما در بسیاری از مناطق جنوبی کشور یک «چتر توسعه» است و معیشت بخش قابل توجهی از مردم این مناطق به آن وابسته است.

وی اظهار کرد: نخیلات در مناطقی با گرمای شدید، شوری خاک و محدودیت منابع آب کشت می شوند و در یک نظام تولید مهندسی شده می توان در کنار آنها محصولاتی مانند مرکبات، سبزیجات و علوفه نیز تولید کرد.

مستعان تأکید کرد: بنابراین توسعه صنعت خرما باید علاوه بر افزایش تولید و صادرات، از منظر ایجاد ارزش افزوده، حفظ معیشت جوامع محلی، توسعه فناوری و تقویت اقتصاد مناطق جنوبی کشور دنبال شود.